|
|
Venac je polukružna linija oko istorijskog jezgra Beograda i deo unutar Venca se zove Varoš ili Varoš u Šancu. Šanac je naziv za nekadašnji opkop, fortifikacionu liniju od Save do Dunava, preko Grebena, granica grada sa pet kapija kroz koje se ulazilo u orijentalni Beograd. Zatrpavanjem Šanca i rušenjem bedema i kapija, stvoreni su uslovi za neometano širenje grada ka jugu i jugoistoku.
Tokom poslednjih 200 godina, veliki broj evropskih gradova je dobio široki zeleni prsten bulevara oko utvrđenog gradskog jezgra, na mestu porušenih fortifikacija ili paralelno sa njima. To su čuveni ringovi (nemački), koruti (mađarski), vialli (italijanski). Mi takođe imamo divnu reč – venac, ali zbog specifičnih socio-ekonomskih odnosa i naglašenog diskontinuiteta urbanog razvoja, Beograd nije realizovao polukružni reprezentativni bulevar oko istorijskog centra, već se trasa nekadašnjeg šanca stidljivo nazire u nekim sekundarnim ulicama, koje su na savskoj padini dobile nazive po trojici kosovskih junaka: Obilićev, Topličin i Kosančićev venac.
Veliki planer Emilijan Josimović je u svom projektu regulacije Varoši iz 1867. predvideo trasu širokog ozelenjenog bulevara – venca. Da je ovaj potez realizovan, saobraćaj u današnjem centru Beograda bio bi brži i prohodniji.
Sombor, Segedin, Temišvar i Niš su gradovi u okruženju Beograda (oko 200 km) sa izgrađenim kružnim bulevarom na mestu nekadašnjih utvrđenja. U Segedinu i Nišu je forma polukružna, zbog prisustva reke koja protiče sredinom grada, dok Temišvar i Sombor imaju kružne bulevare u punom krugu. Ovaj gradski potez u Somboru se takođe zove Venac i predstavlja funkcionalno i estetski jedan od najznačajnijih urbanih prostora u gradu.
|
|
|
